LÊ MINH QUỐC - Vài suy nghĩ về thơ phổ nhạc
Tiếng hát lên trời
Những bông hoa có mặt trên mặt đất, có
bao giờ tôi muốn nó bay lên trời? Ước vọng ấy, tôi đã nhiều lần suy nghĩ
đến. Trong dòng chảy của đời sống, có những dòng tự tình trong thầm
lặng, hoặc nằm cứng đờ trên trang giấy, hoặc chạy nhảy tung tăng trên
môi, có lúc tôi cũng muốn nó bay lên trời. Bay lên trời có nghĩa là bay
vào cõi nhân sinh này. Để từ đó, nó sống một đời riêng. Sống lần thứ hai
ở nghĩa khác với một không gian khác. Âm nhạc làm được điêu đó chăng?
Tôi sực nhớ đến những ca khúc phổ thơ.
Nếu không có âm nhạc của Nguyễn Xuân Khoát thì bài thơ lạ lùng Màu thời gian của Đoàn Phú Tứ vẫn sống như thế, sống bằng một ngôn ngữ thơ ước lệ và sang trọng như nghìn trùng e lệ phụng quân vương.
Nhưng đã phổ nhạc, “màu thời gian” ấy đã được chúng ta cảm nhận bằng
một cung bậc khác. Và từ đó, nó đã có thêm một đối tượng khác có thể cảm
nhận được. Nếu ca từ Đàn nai đùa trong khóm lá vàng tươi chỉ lặng lẽ nằm trên trang giấy - thì liệu chừng chúng ta có thể cảm nhận hết vẻ đẹp của nó?
Thế nhưng khi Văn Cao gõ chiếc đũa thần
âm nhạc vào từng từ, thì đột ngột, những từ ấy bừng lên ánh sáng, lung
linh và tráng lệ huyền ảo.
Tôi lại nhớ đến những lúc "Tôi buồn bã xuống chợ đời rao bán/ Ai thất tình mua lấy trái tim không?". Đêm ấy ở Cần Giờ. Trời hiu hắt lạnh. Sóng vỗ ầm ầm vào ghềnh đá vọng lên những âm thanh nức nở: "Tôi rao hoài rao mãi đến khan hơi"…
Thơ tôi viết, nhưng chính nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện lại đem đến cho tôi
cảm giác mới, đau đớn, dịu dàng. Từ đó, ngôn ngữ thơ ca bay lên trời,
bay vào một cõi nhân sinh, bay vào một đối tượng khác.
Ý nghĩ thơ phổ nhạc là gì? Là duyên nợ.
Là một ý nghĩa tận cùng về một tình yêu song hành giữa thơ và nhạc. Có
thể lý giải như vậy được không? Tôi vẫn canh cánh trong lòng một gương
mặt tuổi hai mươi, đẹp như thần Mercure đã từ giã cõi đời lúc hoàng hôn.
Người đó là La Hối - liệt sĩ chống phát xít của Hội An phố cổ. Chàng đã
gặp Thế Lữ lúc nào của năm 1943 để có được Xuân và tuổi trẻ vĩnh viễn tuổi hai mươi? Ở đó, thi ca và âm nhạc đã gặp nhau.
LÊ MINH QUỐC
(nguồn: tạp chí Âm nhạc TP.HCM 2.1997)
LÊ MINH QUỐC: Hương Hà Nội - QUỲNH HỢP
Hương Hà Nội
Có gương mặt nõn nà như trái chín
Ta lơ mơ trong chếnh choáng của hương
Giữa phố chợ đột nhiên người bước đến
Mắt môi thơm ẩn giấu một thiên đường
Những mái phố màu rêu xanh thức dậy
Nắng tươi non vẫn mười tám xuân thì
Vẫn lướt qua nhưng tình còn thơ dại
Giọng nói người ám ảnh tháng ngày đi
Ta nhận lấy tiếng cười chìm chìm trong gió
Hương là hương vẫn lơ đễnh quay về
Tay đeo nhẫn chưa một lần chạm đến
Nhưng bây giờ ve vuốt bỏng cơn mê...
LÊ MINH QUỐC
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét