THƯƠNG BÁC

 

Lễ treo cờ quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại quảng trường Lăng Bác Hồ

 

CHỮ NHẪN HAY CHỮ NHÂN?
Nhà văn Hoàng Minh Tường

Kính viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Sự kiện Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra đi và đám tang của ông đã mấy ngày nay là đề tài bàn luận sôi nổi khắp cả nước. Các cựu chiến binh và người về hưu, những người từng có thời gian là “ lính Tướng Giáp” hoặc từng gặp gỡ Đại tướng, càng có nhiều chuyện giãi bày.

Ngẫm lại cuộc đời của Đại tướng, người ta bàn nhiều đến chữ 忍“Nhẫn”.
- Ông sống được với các đồng chí của mình cho đến tuổi Trời 103 là nhờ ông biết thờ chữ 忍 “ Nhẫn”. Kiên nhẫn. Nhẫn nhịn. Nhẫn nại. Thậm chí Nhẫn nhục.

Mở đầu cuộc bàn luận trong buổi thể dục sáng của các cụ về hưu trong khu dân cư của tôi, là chuyên đề về Tướng Giáp và chữ “Nhẫn” .

- Chữ 忍“Nhẫn” trong chữ Hán gồm chữ 刀“Đao” ở trên và chữ 心“Tâm” ở dưới. Đao thọc vào tim mà vẫn sống bình thường là người biết tự kiềm chế, biết nhẫn nhịn lắm - Một cụ nói.
Cụ khác chữa lại:
- Trong các loại từ điển Hán - Việt, từ Khang Hi tới Từ Hải, tới Đào Duy Anh đều giải thích: chữ 忍“Nhẫn” gồm chữ 刃“ Nhận”( chứ không phải “Đao” ở trên, chữ 心“Tâm” ở dưới. “Nhận” tức là mũi dao nhọn.

Giáo sư Nguyễn Đình Chú, nhà Hán học thâm thuý, nhà sư phạm tài danh, từ nãy chỉ tủm tỉm cười, giờ mới nói:
- Không phải chữ “Nhận” mà cũng không chỉ có chữ “Đao”. Các vị nhìn tinh ý mới thấy một nét phẩy của bộ 丿“phiệt” dưới chữ 刀 “Đao” không? Đó là chữ 乂(刈)“Nghệ” ẩn. 刈“ Nghệ” tức là tài giỏi, là trị vì, được dân yêu.Vậy chữ “Nhẫn” gồm ba chữ 刀,乂(刈),心“Đao”, “Nghệ”, “Tâm” hợp thành. Giáo gươm đâm vào tim thì đau đớn, nhưng biết cách chế ngự, có tài nghệ vượt qua thì được dân tin, dân yêu…

Mọi người gật gù tâm đắc, cho là kiến giải cao sâu.
Một cụ nói:
- Thế thì chữ 忍“Nhẫn” này hợp với Đại tướng. Nhưng theo thiển ý của tôi, nếu nói về Ông thì chỉ một chữ “Nhân” , tức là chữ Người Viết Hoa là đủ …

Đợi mọi người ra về, giáo sư Nguyễn Đình Chú kéo tôi lại, nói nhỏ:
- Hôm qua hội 翹學“Kiều học” bọn mình vừa đến 30 Hoàng Diệu kính viếng Đại tướng. Người đến viếng đông hơn sức tưởng tượng. Ông biết mình đã ghi vào sổ tang thế nào không?
- Dạ - Tôi không dám trả lời mà chú ý lắng nghe.
- Tất nhiên ngoài cảm xúc tiếc thương, ngưỡng vọng, lúc ấy tôi chợt nghĩ đến những biến cố lịch sử của đất nước, như Cải cách ruộng đất; Nhân văn giai phẩm; Chiến dịch Mậu thân 1968; Thành cổ Quảng Trị 1972, Cải tạo tư sản ở miền Nam, sáp nhập Hà Tây vào Hà Nội, phá nhà Quốc Hội, khai thác Bôxite ở Tây Nguyên vv…, những sự kiện mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp (武元甲大將) không được trực tiếp tham gia, hoặc bị vô hiệu hoá, hoặc có ý kiến không đồng tình... Tôi có viết một câu thế này: “ … Trong những công lao vĩ đại của Đại Tướng với Đất nước, còn có công lao này: Ông là người đứng ngoài mọi sai lầm của lịch sử”.

Tôi chắp hai tay lạy vị giáo sư, hậu duệ của Đại công thần triều Lê, Nguyễn Xí , một nhà Hán học uyên thâm và mẫn tuệ bất chấp tuổi tám mươi.

Hà Nội, 9/10/2013
HMT 

 

 Một bài Văn tế hay cần chia sẻ để mọi người đọc:
VĂN TẾ ĐẠI TƯỚNG NHÂN DÂN

Hỡi ơi,
Quá trăm năm xuôi ngược bôn ba
Nửa đời người xông pha trận mạc
Lòng trăng thu vằng vặc
Dẫu xếp súng gươm vẫn đĩnh đạc tướng quân
Nay thác xuống lòng muôn dân lệ đổ

Nhớ linh xưa,
Giáng sinh vùng quê Lệ Thủy
Ngày ngày soi bóng Kiến Giang
Vốn dòng dõi Cần Vương thủa trước
Lại thêm nghề bốc thuốc cứu dân
Từ buổi ấu thơ, đọc chữ thánh hiền đã hiểu thấu nghĩa nhân
Trong cơn mộng lành, nghe chuyện giặc Tây đã thấm nhuần khí tiết
Sinh trong buổi nước nhà đổ nát, thiếu cột chống trời nên nghiêng ngả liêu xiêu
Lớn lên thấy dân chúng lầm than, vắng bóng anh hùng nên bơ vơ tan tác
Ngó xuống đường thấy lưỡi lê giặc Pháp
Những sĩ phu thân nát đầu rơi
Nhìn lên trên thấy võng lọng con trời
Những xe pháo im hơi lặng tiếng
Chẳng tham chi miếng bả công danh, trường Quốc học đã nhiều phen bãi khóa
Há sợ chi tù gông xiềng xích, lao Thừa Thiên từng một thuở dấn thân
Duyên kì ngộ chốn hồng trần gió bụi
Ai ngờ đâu có buổi trùng phùng
Anh thư lại gặp anh hùng
Tình riêng cũng thể tình chung sơn hà
Hận thay nợ nước thù nhà
Nữ nhi sớm bỏ trăng ngà trôi xuôi

Ôi,
Bước vào đời bằng nghề dạy sử, đem tích xưa mà ôn cố tri tân
Chẳng quen thân với nghiệp nhà binh, nghĩ trận mạc như mây bay gió thoảng
Có ai ngờ trong bóng tối ngọc kia vụt sáng
Bậc minh quân chọn tướng giữa trần gian
Từ mấy mươi chiến sĩ chốn cùng cốc thâm sơn
Thành ức vạn dân binh khắp xóm thôn thành phố
Tiến theo cờ đỏ
Đồn bốt đập tan
Đánh đuổi bạo tàn
Dựng nền dân chủ
Công tích ấy kể bao nhiêu cho đủ
Ngàn năm sau đã có sử sách ghi

Chỉ thương vì,
Mộng thanh bình như sương tan buổi sớm
Giặc cuồng điên lại muốn nổi đao binh
Bỏ thành đô, bắt đầu chín năm kháng chiến gian nan
Lên rừng núi, thi triển trăm ngàn mưu cơ thao lược
Những trận đánh như thế cờ lật ngược
Đổ máu xương để giành lấy chiến công
Đánh Pháp bằng giáo mác hầm chông
Quân với tướng nâng niu từng viên đạn
Trên với dưới một lòng, nguyện đuổi sạch kẻ thù cha ông từng thất bại
Trước với sau son sắt, mộng dựng xây đất nước mà thời đại ước mơ
Ôi Việt Bắc, Biên Giới, Trung Du
Những chiến dịch khiến quân thù mất ngủ
Núi rừng rực sáng trong ánh lửa
Đất trời chờ lệnh Võ tướng quân
Điều binh khiển tướng xuất thần
Tính kế bày mưu ảo diệu
Điện Biên Phủ, Điện Biên Phủ
Điện Biên Phủ triều dâng thác đổ
Trái tim triệu người một khúc khải hoàn ca
Võ Nguyên Giáp từ đó là huyền thoại

Nhưng cũng bởi,
Có những kẻ chưa nếm mùi thất bại
Chưa sợ danh của bậc đại anh hùng
Nên hết Mỹ rồi Trung
Lần lượt kéo sang chuốc bại vong dưới tay Đại tướng

Than ôi,
Một ngày sung sướng là một ngày Người nghĩ về dân
Trận chiến thời bình còn đắng cay gấp vạn lần
Người chỉ nguyện lấy dân làm gốc
Thân là bậc công thần khai quốc
Đòi phen bị làm nhơ nhuốc ô danh
Những thói đời nhơ bẩn hôi tanh
Toan khỏa lấp uy danh lừng lẫy
Dẫu cho đôi mắt đã mờ, đôi tay run rẩy
Vẫn đau đáu với đời, đòi quét sạch tham ô
Tha thiết giữ gìn những chứng tích xưa
Không im tiếng trước kẻ làm bừa hại nước.
Tiếng nói của vị tướng một thời xa khuất
Nay vẫn như tiếng sét giữa trời quang
Dẫu rằng sử đã sang trang

Hỡi ôi,
Dẫu biết nước mắt anh hùng lau không ráo (**)
Chỉ thấy xót xa tiết tháo chẳng phai nhòa
Một đời chói lòa
Một đời nghĩa khí
Sống mà người bốn biển tung hô
Thác mà dân hai mắt lệ mờ
Mặc thế gian có mắt như mù
Chốn tuyền đài ngàn thu yên giấc
Hỡi ôi thương thay
Có linh xin hưởng !

Người viết : Nhật Minh

 

 

KỶ NIỆM NĂM XƯA NGƯỜI ĐỂ LẠI, NHƯ NGỌN LỬA HỒNG SOI SÁNG LỐI CON ĐI

 

Năm 1942, anh Văn (bí danh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp), về Tam Kim hoạt động, ông Cắm được gặp anh Văn và được giác ngộ cách mạng. Buổi chiều ngày 22/12/1944, ông Tô Văn Cắm (bí danh Tô Tiến Lực), vinh dự là 1 trong 34 chiến sĩ được đứng tuyên thệ dưới lá cờ tổ quốc trong khu rừng Trần Hưng Đạo trong buổi lễ thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân.

Khi biết tin Đại tướng qua đời, cụ Cắm đã rất đau buồn. Cụ đã lập bàn thờ ngay tại nhà riêng ở thôn 8B, thị trấn Đạ Tẻh, huyện Đạ Tẻh, tỉnh Lâm Đồng.

Cụ Tô Văn Cắm đã nằng nặc đòi con, cháu đưa cụ ra Hà Nội bởi tâm nguyện cuối cùng là được ra Hà Nội để được gặp và tiễn biệt người “Anh Cả” vô cùng kính yêu của mình lần cuối.

 THƯƠNG BÁC

Thăm Bác hàng dài triệu bước chân

Đau thương trĩu nặng đến muôn phần

Thâm nghiêm trời đất lưu bóng Bác

Khóc Bác nghẹn lời: Bác, Bác ơi



Lung linh huyền thoại hồn dân tộc

Hương thắp lên rồi tiễn Bác đi

Ghi ơn Bác, triệu tấm lòng son sắt

Học gương Người giữ trọn Đức Nhân Tâm.

LTKD hồi 22h ngày 9/10/2013
Bên tường rào nhà Bác Giáp
Số 30 Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội